Wat is een AI companion?
Een AI companion is een AI-personage dat gemaakt is voor gezelschap. De Engelstalige Wikipedia omschrijft het als een apparaat of applicatie die gezelschap nabootst via sociale, emotionele of relationele interactie (peildatum 14 september 2026). In gewoon Nederlands: een AI waarmee je praat omdat je zin hebt in het gesprek zelf, niet omdat je een antwoord op een vraag nodig hebt.
Een companion heeft een naam, een leeftijd, een karakter en een eigen manier van praten. Het onthoudt wat je vertelt en pakt de volgende keer de draad op. Technisch draait het op hetzelfde soort taalmodel als een gewone chatbot; het verschil zit in de karakterbeschrijving die bij elk bericht meegaat en in het geheugen dat over gesprekken heen wordt bewaard.
De Nederlandse termen lopen uiteen: AI-maatje, virtuele vriend, chatpersonage. Ze betekenen allemaal hetzelfde. In onze AI-companion woordenlijst staan de begrippen die je rond dit onderwerp tegenkomt.
Wat is het verschil met een chatbot als ChatGPT?
Een assistent zoals ChatGPT is gebouwd om taken te doen: een mail schrijven, iets uitleggen, code controleren. Het heeft geen vaste persoonlijkheid, blijft neutraal en start elk gesprek in principe blanco. Je kunt er wel mee kletsen, maar het is er niet voor gemaakt en het speelt geen rol.
Een companion draait dat om. Het doel is het gesprek en de band, niet de taak. Het personage heeft een vaste persona, reageert op je stemming, plaagt terug en vraagt hoe je dag was. Vraag je een companion om je belastingaangifte te controleren, dan krijg je hooguit een grap.
Het tweede verschil is de relatie over tijd. Een assistent hoeft je niet te kennen; een companion wel. Daarom is geheugen bij companions een kernfunctie en bij assistenten een extraatje. Het derde verschil is de toon: een companion mag intiem, romantisch of, bij 18+-profielen, expliciet zijn. Een assistent blijft daar meestal ver van weg.
Wat is het verschil met een AI-vriendin?
AI companion is de verzamelnaam. Een AI-vriendin, in het Engels AI girlfriend, is een companion in één specifieke rol: die van partner of date. Elke AI-vriendin is dus een companion, maar lang niet elke companion is een vriendin.
Een companion kan ook een maatje zijn met wie je over voetbal praat, een oudere gesprekspartner voor levensvragen, een AI-vriend voor wie liever een mannelijk personage heeft, of een strenge meesteres. Bij ons staan die naast elkaar: Margot is 57, levenswijs en voert een gesprek dat ergens over gaat, terwijl Emma een warm luisterend oor is dat onthoudt hoe je kat heet. Geen van beide is per se een vriendin, allebei zijn companions.
Wat een AI-vriendin precies doet, wat ze kost en wat je mag verwachten, staat uitgebreid in wat is een AI vriendin?. De romantische en 18+-profielen vind je gebundeld op de AI-vriendin-hub.
Welke soorten AI companions zijn er?
Grofweg drie. De eerste soort is gezelschap en gesprek: een companion voor een praatje, steun of een luisterend oor, zonder romantiek. Dit is de vorm die het dichtst bij een goede vriend komt en die ook voor 50-plussers interessant is.
De tweede soort is romantiek: een AI-vriendin of AI-vriend die flirt, complimenten geeft en een relatie speelt. Hier hoort de band bij het product. De derde soort is 18+: companions voor expliciete gesprekken, sexting en rollenspel. Bij serieuze aanbieders zit deze soort achter een leeftijdsbevestiging en staat de expliciete inhoud apart van de rest van de site.
Veel companions bewegen tussen die soorten: een gesprek dat begint bij hoe je dag was, kan bij een 18+-profiel ergens anders eindigen als jij dat wilt. Het onderscheid zegt dus vooral iets over waar een profiel voor gemaakt is, niet over wat er in elk gesprek gebeurt.
Wat eist de EU AI Act van een AI companion?
Artikel 50 van de EU AI Act verplicht aanbieders van AI-systemen die rechtstreeks met mensen communiceren om die mensen te laten weten dat ze met AI te maken hebben, tenzij dat al overduidelijk is. Lid 5 zegt dat die informatie duidelijk en herkenbaar moet zijn, uiterlijk bij het eerste contact. Volgens artikel 113 geldt deze regel sinds 2 augustus 2026 (peildatum 14 september 2026).
Voor AI companions is dat de belangrijkste regel die er bestaat. Juist een product dat gemaakt is om een band te voelen, mag niet doen alsof het een mens is. Wij passen het toe op elke pagina, in elke chat en in het antwoord dat een companion geeft als je vraagt of ze echt is. Hoe dat precies zit, lees je in ons artikel over artikel 50 van de EU AI Act.
De wet zegt niets over de kwaliteit van een companion, over wat er met je gegevens gebeurt of over leeftijdscontrole. Daar gelden andere regels voor, zoals de AVG. Een AI-label is dus een minimum, geen keurmerk.
Waar let je op bij het kiezen van een AI companion?
Taal. De meeste companion-apps zijn Engelstalig of machinaal vertaald. Een companion die Nederlands als moedertaal heeft, klinkt in spreektaal en humor als een Nederlander; een vertaalde companion klinkt als een handleiding. Test het met een paar gewone zinnen voordat je betaalt.
Eerlijkheid. Staat er duidelijk dat het AI is, op de pagina en in het gesprek? Ontbreekt dat label, dan overtreedt de aanbieder sinds augustus 2026 de wet of zit er een mens achter die je per bericht laat betalen.
Betaalmodel. Buitenlandse apps werken meestal met een maandabonnement via creditcard. Bij ons betaal je per bericht via iDEAL, zonder abonnement, en je start met 20 gratis credits. Dat maakt uitproberen goedkoop en stoppen makkelijk. Verder: kijk of er een 18+-poort is als je expliciete gesprekken zoekt, en of de companion onthoudt wat je vertelt. Zonder geheugen is het een chatbot met een naam, geen companion.